Category Archives: Συντήρηση Ελαιογραφίας

Εφαρμογή του Laser Er: YAG του «Yacht Race at Dawn» στα τέλη του 19ου αιώνα άγνωστου Αμερικανού καλλιτέχνη για την αφαίρεση τον επιφανειακών στρομάτων

Η ελαιογραφία σε καμβά υποβλήθηκε σε καθαρισμό με Laser Er: YAG για την αφαίρεση τον επιφανειακών στρωμάτων αιθάλης, σκόνης και υδρογονανθράκων από τις λάμπες κηροζίνης που είχαν δημιουργήσει ένα σκληρό στρώμα. Το έργο δεν είχε περαστεί ποτέ με βερνίκι. Μια πρώτη συντήρηση στο έργο πραγματοποιήθηκε το 1996 όπου υποστηρίχτηκε ο μουσαμάς με νέο λινό (μουσαμά) υπόστρωμα (φοδράρισμα) και έγινε προσπάθεια αφαίρεσης του στρώματος ρύπων με διαφόρους διαλύτες. Όμως οι διαλύτες διείσδυσαν κάτω από το στρώμα των ρύπων και προκάλεσαν φθορές στα χρωματικά στρώματα χωρίς μάλιστα να επιτευχθεί η αφαίρεση των ρυπων(Cruz A., 2000).

Εικόνα 1: (επάνω) «Yacht Race at Dawn» (όλο το έργο). Λάδι σε μουσαμά από ένα ανώνυμο Αμερικής καλλιτέχνη. Τα τμήματα ζωγραφικής του παρόντος έχουν καθαρίζονται με το Er: YAG (Cruz A., 2000).

Εικόνα 2: (δεξιά) Δύο πολύ μικρές λεπτομέρειες όπου έχει γίνει καθαρισμός στο έργο. Η πάνω εικόνα δείχνει ότι παραμένει ανέπαφη η αναγλυφικοτητα και η υφή του έργου μετά από τον καθαρισμό. Η κάτω εικόνα δείχνει πως οι λεπτομέρειες των χρωμάτων είναι άθικτες και δεν αλλοιώνονται κατά την διαδικασία καθαρισμού. Οι εικόνες αυτές τραβήχτηκαν προκειμένου να τεκμηριωθεί η αποτελεσματικότητα του λέιζερ (Cruz A., 2000).

Μια ενιαία δέσμη 10mJ παλμού Laser με 10Hz χρησιμοποιείται μαζί με την ύγρανση της επιφάνειας του έργου με μια γάζα με διάλυμα 2% NH4+OH- (Cruz A., 2000).

Cruz A., Wolbarsht M. L., Hauger S. A., (2000), “Laser removal of contaminants from painted surfaces”, Journal of Cultural Heritage, 1, New York, Department of Psychology, Duke University, Free Electron Laser Laboratory, Duke University [διαθέσιμο στο δικτυακό τόπο]Link

Advertisements

Εφαρμογή του Er:YAG Laser στο Ολλανδικό πορτρέτο του Βαν Hogendorp (111 × 95,5 cm2) του 1864 του J.H. Neuman για την αφαίρεση του κιτρινισμένου βερνικ

Η ελαιογραφία σε καμβά υποβλήθηκε σε καθαρισμό Laser Er:YAG για την αφαίρεση
του κιτρινισμένου βερνικιού όπου είχε χρησιμοποιηθεί (Teule Rianne, 2003). Το έργο είχε ξανά συντηρηθεί , ένα τμήμα του μουσαμά είχε σκιστεί και επανενωθεί ακόμη είχαν γίνει κάποιες συμπληρώσεως στο μέτωπο του προσώπου (Teule Rianne, 2003) .

Εικόνα 1: Μερική αφερεση του στροματος βερνικιου σε ένα τμιμα του εργου της του Βαν Hogendorp(Teule Rianne, 2003).

Η χρήση διαλυτών για την αφαίρεση του κίτρινου βερνικιού ήταν ανεπιθύμητη, αφού τα χημικά θα διεισδύσουν βαθιά μέσα μέχρι τα στρώματα των χρωμάτων (Teule Rianne, 2003). Χρησιμοποιώντας ένα Laser:YAG με μια ενεργειακή 0,43 Jcm-2 τα κορυφαία στρώματα απομακρύνονται σταδιακά με 8 παλμούς (Teule Rianne, 2003). Μετά τα υπολείμματα ήταν εύκολα να αφαιρεθεί με ένα πινέλο (Teule Rianne, 2003). Οι διάφορες περιοχές δείχνουν πώς το βερνίκι μπορεί να αφαιρεθεί σταδιακα, ενώ κάθε βήμα του παρακολουθείται από τον συντηρητή (Teule Rianne, 2003). Για να αξιολογήσουμε το αποτέλεσμα του καθαρισμού, έγινε δειγματοληψία σε δυο σημεία του έργου το ένα από ανεπεξέργαστα περιοχή και το άλλο από περιοχή όπου έχει καθαριστεί με Laser (Teule Rianne, 2003). Τα εν λόγω τμήματα αυτά εξετάστηκαν και φωτογραφήθηκαν ορατό φως και με υπεριώδες (φθορισμού) (Teule Rianne, 2003). Η εικόνα από τα δυο δήγματα με υπεριώδη φωτογραφική μέθοδο μας αποκαλύπτει το πάχος του στρώματος του βερνικιού και την κατάσταση του έργου μετά τον καθαρισμό του με Laser (εικόνα 31) (Teule Rianne, 2003).

Εικόνα 2 :Yπεριώδη φωτογραφική μέθοδο η επιφάνια δυο δηγμάτων του έργου του Neuman. Το πανό δείγμα ελήφθη από μια ανεπεξέργαστη περιοχή, ενώ το αποκάτω δείγμα ελήφθη από περιοχή καθαρισμένη με την χρήση Laser. Το παχύ στρώμα βερνίκι έχει αφαιρεθεί μερικώς, και ένα λεπτό στρώμα βερνίκι παραμένει (Teule Rianne, 2003).

Teule R., Scholten H., van den Brink Oscar F., Heeren R. M.A., Zafiropulos V., Hesterman R., Castillejo M., Martín M., Ullenius U., Larsson I., Guerra L. F., Silva A., Gouveia H., Albuquerque M. B., (2003), “Controlled UV laser cleaning of painted artworks: a systematic effect study on egg tempera paint samples”, [διαθέσιμο στο δικτυακό τόπο] Link

Το μαύρο έκρυβε «θησαυρό»

«Τετάρτη, 4 Οκτωβρίου 2006 εφημαρίδα Τα ΝΕΑ»
ΒΙΚΥ ΧΑΡΙΣΟΠΟΥΛΟΥ
Το «Μαύρο παραλληλόγραμμο» του μεγάλου της ρωσικής πρωτοπορίας Καζιμίρ Μάλεβιτς, που θεωρήθηκε ότι έφτασε στα όρια της ανεικονικότητας, από τη Συλλογή Κωστάκη (εδώ, μαζί με αυτοπροσω-πογραφία του και πορτρέτο της γυναίκας του) κρύβει τα έντονα χρώματα ενός άλλου έργου – κάτω το προσχέδιο από το Μουσείο Στέντελικ του Άμστερνταμ

Μια ακτινογραφία ενός απόλυτα ανεικονικού και αφαιρετικού μαύρου πίνακα στο Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ της Θεσσαλονίκης ανατρέπει διεθνή εικαστικά δεδομένα! Και οδηγεί σε αναχρονολόγηση των έργων του Καζιμίρ Μάλεβιτς, κορυφαίου ζωγράφου της ρωσικής εικαστικής πρωτοπορίας, αλλά και στο συμπέρασμα ότι η Συλλογή Κωστάκη του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης στη Θεσσαλονίκη κατέχει το πρώτο και παλαιότερο (διεθνώς) σουπρεματιστικό έργο του.

Η ακτινογραφία, με υπέρυθρη και υπεριώδη ακτινοβολία, του περίφημου «Μαύρου παραλληλόγραμμου» του Μάλεβιτς (λάδι σε καμβά 17Χ 24 εκ., αχρονολόγητο, Συλλογή Κωστάκη, ΚΜΣΤ), που θεωρείται ότι κατάργησε την εικόνα χάριν της ουσίας της τέχνης, έδωσε ενδείξεις κι άλλων χρωμάτων πίσω από το μαύρο, δίνοντας και σαφή στοιχεία για την ύπαρξη άλλου πίνακα κάτω από το «Παραλληλόγραμμο».

Ο κρυμμένος πίνακας εικονίζει ένα άλογο και γράμματα από λέξεις. Ύστερα από έρευνα βρέθηκε προσχέδιό του στη Συλλογή Καρτζίεφ, στο Μουσείο Στέντελικ του Άμστερνταμ. Το προσχέδιο (μολύβι σε χαρτί 7,5 Χ 6,5 εκ.), έργο της αλογιστικής περιόδου του Μάλεβιτς (1913-14), εικονίζει ένα άλογο, ένα πιρούνι στη θέση του αναβάτη, ένα βέλος που σημαδεύει τη λέξη «Μπερλίν» και λέξεις όπως «Zabluzhdenie» («σφάλμα») και «zuby» («δόντια»). Κάτω από τη σύνθεση υπάρχει η επιγραφή «Voina» («πόλεμος») 1914 – προφανώς αναφορά στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Με φασματοσκόπηση προσδιορίστηκαν οι χρωστικές που χρησιμοποίησε ο ζωγράφος τόσο στο «μαύρο» όσο και στο υποκείμενο έργο. Το άλογο ήταν κόκκινο, το φόντο κίτρινο, τα γράμματα μοβ.

Ο Μάλεβιτς χρησιμοποιούσε συχνά ζωγραφισμένους καμβάδες για νέα έργα, όπως έχει επιβεβαιωθεί από ακτινογραφίες (Μουσείο Στέντελικ, Γκαλερί Τρετιακόφ, Μουσείο της Αγίας Πετρούπολης, Μουσείο ΜΟΜΑ της Νέας Υόρκης κ.ά.). Το «Μαύρο τετράγωνο», λ.χ., της Γκαλερί Τρετιακόφ, έχει ζωγραφιστεί πάνω σε άλλο έργο του 1915.

«Εκείνο που κάνει το «Μαύρο παραλληλόγραμμο» ξεχωριστό είναι ότι κάτω από τη σουπρεματιστική σύνθεση υπάρχει ένα αλογιστικό έργο του 1914. Επιπλέον σύμφωνα με μετρήσεις δεν φαίνεται να υπάρχει στρώμα σκόνης ή σημαντικός διαχωρισμός μεταξύ των δύο έργων – ένδειξη για τη σχεδόν ταυτόσημη χρονικά δημιουργία τους. Επομένως είναι πιθανό το «Μαύρο παραλληλόγραμμο» της Συλλογής Κωστάκη να είναι το πρώτο ή ένα από τα πρώτα σουπρεματιστικά έργα του Μάλεβιτς» εξήγησε στα «ΝΕΑ» η συντηρήτρια έργων τέχνης, ερευνήτρια – συνεργάτιδα της Tate Gallery του Λονδίνου δρ. Μαρία Κόκορη, που ανέλαβε τη συντήρηση αλλά και την εξαγωγή (σε συνεργασία με την ιστορικό της τέχνης και καλλιτεχνική διευθύντρια του ΚΜΣΤ Μαρία Τσαντσάνογλου) συμπερασμάτων που θα ανακοινωθούν σε διεθνή συνέδρια.

Οι ερευνήτριες τονίζουν πως το «Μαύρο παραλληλόγραμμο» αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα μελέτης έργων τέχνης κατά την οποία «η ανάλυση υλικών και τεχνικών συνδυάζεται με την ιστορική έρευνα, σαν κομμάτια του ίδιου παζλ, εξερευνώντας τη σχέση μεταξύ θεωρίας και πράξης».

 

«Σημαντική ανακάλυψη»

«Η ανακάλυψη είναι εξαιρετικά σημαντική, αφενός γιατί αποδεικνύει ότι το Μουσείο κατέχει ένα από τα πρώτα σουπρεματιστικά έργα του μεγάλου καλλιτέχνη, πιθανότατα παλαιότερο του πρώτου «Μαύρου τετραγώνου» του 1915, και αφετέρου διότι μας οδηγεί σε ασφαλή αναχρονολόγηση των πρώτων σουπρεματιστικών έργων, όχι το 1915 αλλά το 1914» υποστηρίζει η διευθύντρια του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης Μαρία Τσαντσάνογλου. «Δεν μπορούμε πάντως να βγάλουμε ακόμη ασφαλή συμπεράσματα που να αποδεικνύουν εάν αυτό το έκανε για λόγους ιδεολογικούς ή για λόγους οικονομίας».

Θα το βρειται εδω:

http://digital.tanea.gr/Default.aspx?d=20061004&nid=4474583

 

Αρέσει σε %d bloggers: