Category Archives: Υπέρυθρη φωτογραφία

Υπέρυθρη φωτογραφία, Διεισδυτικότητα

H υπέρυθρη ακτινοβολία εμφανίζει έντονη διεισδυτικότητα στα βερνίκια, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν υποστεί γήρανση. Αυτό είναι πολύ χρήσιμο σε περιπτώσεις έντονης οξείδωσης του βερνικιού όπως στον σταυρό από τη Σαντορίνη, που είχε καλυμμένη την ζωγραφική επιφάνεια με παχύ στρώμα οξειδωμένου βερνικιού.

Η υπέρυθρη φωτογραφία μας έδωσε τη δυνατότητα να παρατηρήσουμε τη ζωγραφική αλλά και τις απώλειες χρωματικού στρώματος που υπήρχαν κάτω από το οξειδωμένο βερνίκι και δεν φαίνονταν στο ορατό.

Πηγή
-Μαριόλα Σ., Σωτηροπούλου Δ., «Η Συντήρηση ξυλόγλυπτου σταυρού από τη Σαντορίνη» πτυχιακή εργασία, Τμήμα Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης, ΤΕΙ Αθήνας, 2001

http://mantosot.blogspot.com/2009/04/2_12.html

Υπέρυθρη φωτογραφία και οι εφαρμογές της. (Χαρτί, Ζωγραφική)

Η υπέρυθρη φωτογραφία έχει αποδειχτεί πολύ πολύ χρήσιμο εργαλείο, αν και με αρκετά
απρόβλεπτα αποτελέσματα στην συντήρηση έργων τέχνης και ιδιαίτερα στην εξέταση
πινάκων ζωγραφικής, αγιογραφιών σε καμβά ή σε ξύλο, υφασμάτων, δερμάτων και
περγαμηνών γιατί πολλά είδη χρωστικών αντανακλούν την υπέρυθρη ακτινοβολία
σε διαφορετικό βαθμό η κάθε μία, αν και οπτικά μπορεί να είναι παρόμοιες.
Χαρτί:
Είναι πολύτιμη η συμβολή της υπέρυθρης φωτογραφίας στην αποκρυπτογράφηση
δυσδιάκριτων κειμένων λόγω της φθοράς από το χρόνο και την εναπόθεση ρύπων.
Αποκαλύπτονται κείμενα τα οποία έχουν μαυρίσει, αν και η επιτυχία αυτής της μεθόδου
εξαρτάται από την κατάσταση του χαρτιού. Εμφανίζονται καθαρά στοιχεία που έχουν
ξεθωριάσει λόγω του ότι στις ίνες του χαρτιού παραμένουν πάντα ίχνη των
χρωστικών που χρησιμοποιήθηκαν για τη γραφή του κειμένου.
Ζωγραφική:
Επιπλέον η διεισδυτική ικανότητα της υπέρυθρης ακτινοβολίας μπορεί να
χρησιμοποιηθεί για την καταγραφή λεπτομερειών καλυμμένων με ημιδιαφανές
βερνίκι (λόγω της φθοράς από το χρόνο) και την αναγνώριση και
εντοπισμό των τυχόν επιζωγραφίσεων και παλαιότερων επεμβάσεων. Οι
επιζωγραφίσεις γίνονται ορατές με υπέρυθρο φιλμ μόνο εφόσον δεν
παρεμβάλλεται ανάμεσα στο αρχικό έργο και την επιζωγράφιση ενδιάμεσο στρώμα
προετοιμασίας. Τα βερνίκια τα οποία έχουν κιτρινίσει από το χρόνο με την
υπέρυθρη φωτογραφία παρουσιάζονται άχρωμα και διαφανή.
Ο Toch το (1935) απέδειξε ότι η διεισδυτικότητα της υπέρυθρης
ακτινοβολίας μεγαλώνει όσο μεγαλύτερη είναι η ηλικία ενός έργου ζωγραφικής
λόγω του γεγονότος ότι ο δείκτης διάθλασης αυξάνει με το χρόνο.
Με δεδομένο το ότι οι χρωστικές σπάνια χρησιμοποιούνται σε καθαρή μορφή
αλλά συνήθως είναι μίγματα διαφόρων χρωστικών με διαφορετικές ιδιότητες
αντανάκλασης της υπέρυθρης ακτινοβολίας, καθώς και το γεγονός της
αποκάλυψης ημερομηνιών, του αρχικού σχεδίου ή σημειώσεων του καλλιτέχνη,
η έγχρωμη υπέρυθρη φωτογραφία μπορεί να αποτελέσει το μέσο της ταυτοποίησης
των έργων ζωγραφικής.
Σε έργα ζωγραφικής που έχουν γίνει σε καμβά ή σε λεπτές ξύλινες επιφάνειες,
ένας αποτελεσματικός τρόπος για την καταγραφή επιζωγραφίσεων είναι με τη
φωτογράφιση του πίσω μέρους του πίνακα αφού φωτιστεί με δυνατό φως το
μπροστινό μέρος του. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί είτε άμεση καταγραφή
του φθορισμού (Luminecence).
Η αξία της υπέρυθρης φωτογραφίας στην συντήρηση έργων τέχνης εκτός
των άλλων έγκειται στο γεγονός ότι αποτελεί μια εντελώς ακίνδυνη μέθοδο για
την έρευνα και μελέτη έργων τέχνης διότι δεν προκαλεί φθορές και αλλοιώσεις
στην επιφάνεια ή τη δομή των υλικών τους.

Βιβλιογραφία:
Κοντογεώργης Αριστείδης, 1999, Υπέρυθρη Φωτογραφία, 2η Έκδοση
Βελτιωμένη, Εκδόσεις: ΙΩΝ, Αθήνα, σελ: 163, 164

Andreas Fatouros

Αρέσει σε %d bloggers: